Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου «Τρία περιστατικά το ίδιο ήθος»   (εκ της ιστοσελιδος της οικειας Μητροπολεως)

Τό κείμενο αὐτό ὀφείλεται σέ τρία παράλληλα γεγονότα πού διαδραματίστηκαν σέ διαφορετικές πόλεις τῆς Πατρίδας μας μέ διαφορετικούς πρωταγωνιστές ἀπό τήν πλευρά τῶν ὑφισταμένων, ἀλλά μέ τούς ἴδιους πρωταγωνιστές ἀπό τήν πλευρά τῶν προϊσταμένων. Οἱ προϊστάμενοι εἶναι ἐκπαιδευτικοἰ λειτουργοί καί τῶν τριῶν βαθμίδων τῆς ἐκπαιδεύσεως καί οἱ ὑφιστάμενοι εἶναι μαθητές καί σπουδαστές καί τῶν τριῶν βαθμίδων τῆς ἐκπαίδευσης. Καί τά τρία περιστατικά ἔγιναν γνωστά σέ μένα μέσα στήν περίοδο τῶν ἑορτῶν.

     Στήν πρώτη περίπτωση σέ συζήτηση πού εἶχα μἐ μία φοιτήτρια μοῦ εἶπε γιά τήν ἐπιμονή Πανεπιστημιακῶν Καθηγητῶν καί Καθηγητριῶν νά ἐπιβάλουν στούς φοιτητές τους τήν «Ρεπούσια» ἀντίληψη τῆς ἱστορίας, καθώς καί ἄλλων θεμάτων πού σχετίζονται μέ θέματα πού ἀφοροῦν τήν παράδοσή μας καί τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Εἶναι ἀριστεροί οἱ περισσότεροι ἀπό τούς Καθηγητές μας, μοῦ εἶπε, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νά μᾶς ἐπιβάλουν τίς ἀπόψεις τους. Ἐνοχλοῦνται δέ ἰδιαίτερα ὅταν φοιτητής ἤ φοιτήτρια ἔχουν διαφορετική ἄποψη τήν ὁποία ὑποστηρίζουν μέ ἐπιχειρήματα.

    Ἐξήγησα στήν νεαρή φοιτήτρια ὅτι πολλοί ἀπό τούς ἀνωτέρω Καθηγητές ὀφείλουν τήν θέση τους εἰς τό ὅτι εἶναι παιδιά τοῦ κομματικοῦ σωλήνα ἤ «πνευματικά» τέκνα ἀνθρώπων μέ συγκεκριμένες θέσεις ἀπέναντι στήν ἱστορία οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν ἀπό ἐπιλεγμένες πλειοψηφίες ἐκλεκτόρων καί ὄχι γιά τήν ἐξαιρετική ἐπιστημοσύνη τους καί ὅτι ὑπάρχουν  καί μή ἐκλεγέντες ὄχι γιατί δέν ἦσαν ἱκανοί ἀλλά γιατί ἦταν ἐλεύθεροι. Αὐτό δέν ἀφορᾶ μόνο μία σχολή, ἀλλά τίς περισσότερες. Ἐκλεκτοί ἐπιστήμονες μέ ἐξαιρετικά βιογραφικά ἔμειναν ἀπ’ ἔξω καί ἐξελέγησαν ἄνθρωποι μέ πολύ ὑποδεέστερα βιογραφικά, ὡς πνευματικοί καρποί ἐπιστημόνων μέ συγκεκριμμένες ἀπόψεις.

         Ἐν πάσει περιπτώσει αὐτό δέν εἶναι ἴσως τό μεγαλύτερο κακό. Πάντοτε καί σχεδόν σέ ὅλες τίς Σχολές δέν ἐξελέγοντο πάντα οἱ καλύτεροι. Τό πιό σημαντικό εἶναι ὅταν ἐνῶ θά πρέπει  νά λειτουργοῦν ὡς ἐπιστήμονες λειτουργοῦν ὡς κομματικοί ἰνστρούχτορες θέλοντας νά ἐπιβάλουν συγκεκριμένη ἄποψη, ἡ ὁποία βέβαια ἀποβλέπει σέ συγκεκριμένους στόχους. Τό εἴδαμε αὐτό καθαρά καί στίς περίφημες ἐκπομές τοῦ ΣΚΑΪ γιά τό 1821 πού ἔβλεπε κανείς, ὑποτίθεται σοβαρούς ἐπιστήμονες νά προσπαθοῦν νά διαστρέψουν τήν ἱστορική ἀλήθεια γιά νά περάσουν μιά ἄλλη ἄποψη, ἡ ὁποία ἀποβλέπει σέ συγκεκριμένους στόχους.

      Τό Πανεπιστήμιο εἶναι ἕνας χῶρος ἐλευθέρας διακινήσεως τῶν ἰδεῶν καί ὄχι ἐπιβολῆς μιᾶς συγκεκριμένης ἄποψης καί μάλιστα μέ κίνδυνο στήν ἐξέλιξη ἀξιόλογων σπουδαστῶν. Μιά τέτοια συμπεριφορά ὅμως ἐπί τῆς οὐσίας ὑποβαθμίζει τήν Πανεπιστημιακή ἐκπαίδευση. Ἀξίζουν βέβαια συγχαρητήρια στούς φοιτητές καί τίς φοιτήτριες πού ἀντιστέκονται, πού ἔχουν προσωπικότητα καί σθένος νά ἔχουν τίς ἀπόψεις τους καθώς καί ἐπιχειρήματα πού τίς ὑποστηρίζουν, πού δέν εἶναι καιροσκόποι. Τό τίμημα τῆς ἐλευθερίας καί τῆς ἀξιοπρέπειας εἶναι πάντα βαρύ.

         Τό δεύτερο περιστατικό ἀφορᾶ μαθήτρια λυκείου πού ἀντιμετωπίζει τήν ἴδια συμπεριφορά ἀπό καθηγήτριά της, ἡ ὁποία ὅταν βλέπει ὅτι ἡ μαθήτριά της ὑποστηρίζει τίς θέσεις της μέ ἐπιχειρήματα καταφεύγει στήν εἰρωνία, ἴσως γιά νά γελοιοποιήσει τήν μαθήτριά της στούς συμμαθητές της. Ἡ μαθήτρια ὅμως τυχαίνει νά ἔχει προσωπικότητα.

   Καί ἐδῶ τό ἐρώτημα παραμένει τό ἴδιο. Μπορεῖ νά θεωρεῖται ἐκπαιδευτικός ἐκεῖνος ἤ ἐκείνη πού πρῶτον δέν σέβονται τήν προσωπικότητα τοῦ μαθητῆ ἤ τῆς μαθήτριάς τους καί δεύτερον δέν εἶναι σέ θέση νά διαχειριστοῦν μιά ἄλλη ἄποψη τῶν μαθητῶν τους; Ἕνας τέτοιος ἐκπαιδευτικός δέν εἶναι ἄραγε ἀποτυχημένος καί ἀκατάλληλος γι’ αὐτή τήν θέση; Πῶς ἀλήθεια θά διαμορφωθεῖ ἡ ὑπεύθυνη καί ἐλεύθερη προσωπικότητα τοῦ μαθητῆ ὅταν, ἀκόμη καί ἐπί ποινῆ χαμηλοῦ βαθμοῦ, πρέπει νά ἀποδεχθεῖ τήν ἄποψη του ἐκπαιδευτικοῦ; Περιποιεῖ  ἐπίσης τιμή γιά τόν ἐκπαιδευτικό ἡ σιωπή τῶν ἄλλων μαθητῶν ὄχι γιατί συμφωνοῦν μέ τόν καθηγητή ἤ τήν καθηγήτριά τους, ἀλλά γιά νά πάρουν βαθμό. Μέ αὐτό τόν τρόπο διαμορφώνονται ὑγιεῖς καί ἐλεύθερες  προσωπικότητες;

   Τό τρίτο περιστατικό ἀφορᾶ μαθητή τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐκεῖ ὅπου ὁ λόγος τοῦ δάσκαλου ἤ τῆς δασκάλας εἶναι αὐθεντία γιά τό μικρό μαθητή. Ὅταν λοιπόν μία δασκάλα διδάσκει τούς μαθητές της ὅτι δέν ὑπάρχει Θεός καί ὅτι ὅλα θά τά λύσει ἡ ἐπιστήμη καί ὅσα ἀκόμη δέν ἔχει λύσει θά τά λύσει στό μέλλον, δέν κάνει ἄραγε κατάχρηση ἐξουσίας καί μάλιστα μέ ψευδῆ ἐπιχειρήματα σέ μιά ἐποχή μάλιστα πού ὁ πατέρας τοῦ ἀνθρώπινου γονιδιώματος Κοllins,  πρώην ἀγνωστικιστής γράφει τό βιβλίο του μέ τίτλο: «Τό ἀνθρώπινο γονιδίωμα ἤ τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ πού ἔφτιαξε τόν ἄνθρωπο»; Καρπός τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης της εἶναι ἡ διδαχή στούς νεαρούς μαθητές της ἤ ἡ ἐπιβολή μιᾶς παρωχημένης κομματικῆς ἀντίληψης; Μιά τέτοια συμπεριφορά συνιστᾶ ἄξιο ἐκπαιδευτικό λειτουργό πού ἡ Πολιτεία, καί στήν προκειμένη περίπτωση  οἱ γονεῖς τῆς εμπιστεύονται τά παιδιά τους γιά νά τά μορφώσει ἤ νά τά παραμορφώσει; Βέβαια τά μικρά παιδιά θά μεγαλώσουν, θά δοῦν τόν κόσμο καί τήν ζωή, θά δοκιμαστοῦν καί θά καταλάβουν πόσο ἀνεπαρκή δάσκαλο ἤ δασκάλα εἶχαν.

      Πρέπει νά πῶ ὅτι γνώρισα στή ζωή μου καί ἄθεους καθηγητές πού ὅμως εἶχαν σεβασμό στήν διαφορετική τοποθέτηση τῶν παιδιῶν καί τῆς οἰκογενείας τους. Κι’ ὅταν ἕνας τέτοιος μαθητής πού ἔχασε τόν πατέρα του καί ἦταν ἀπαρηγόρητος εἶχε καθηγητή ἕνα τέτοιο ἄνθρωπο, ὁ συγκεκριμένος Καθηγητής εἶχε τό θάρρος, μά περισσότερο ἀπό τό θάρρος τήν τιμιότητα νά πεῖ στόν μαθητή του: «Ἐμένα ξέρεις τίς ἀπόψεις μου, γιατί δέν πηγαίνεις στόν πάτερ νά μιλήσεις μαζί του»; Καί ὁ μαθητής ἦλθε σταλμένος ἀπό τόν ἄθεο, κατά τήν τότε δήλωσή του, πλήν ὅμως τίμιο καθηγητή του.

    Αὐτό πού τελικά θέλω νά πῶ εἶναι ὅτι τέτοια φαινόμενα εἶναι φαινόμενα παρακμῆς προσωπικῆς καί παρακμῆς τῆς ἐκπαιδευτικῆς διαδικασίας καί φανερώνουν τό «ἐπιστημονικό» ἐπίπεδο ἐνίων λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀλλά καί τίς «παιδαγωγικές» τους γνώσεις ἤ καλύτερα τήν παιδαγωγική του.

Ὁ Σισανίου καί Σιατίστης Παῦλος

Από τον Άγιο Παίσιο .... λίγα και ωφέλιμα...

Αν η ψυχή έχει την πνευ­μα­τι­κή λε­πτό­τη­τα και ευ­χα­ρι­στεί συ­νέ­χεια τον Θεό και για τις πολύ μι­κρές δω­ρε­ές Του,

τότε και Εκεί­νος αν­τα­πο­κρί­νε­ται πολ­λα­πλά­σια.

Και γί­νε­ται το εξής:

ευ­γνω­μο­σύ­νη ο άν­θρω­πος,

νέα δώρα ο Θεός.

(Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΚΑΙ ΕΓΓΡΑΦΤΗΤΕ ΣΤΟ BLOG ΜΑΣ :

Σταχυολογήματα από τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη (14/7)

“Ο Ιησούς ας είναι το γλυκό μελέτημα της καρδιάς σου·

Ο Ιησούς ας είναι το εντρύφημα της γλώσσας σου·

Ο Ιησούς ας είναι η αναπνοή σου και ποτέ να μην χορταίνεις να τον επικαλείσαι.

Διότι από αυτή την συνεχή και γλυκύτατη μνήμη Του θα φυτευτούν, θα αυξηθούν και θα γίνουν μεγάλα δένδρα στη καρδιά σου οι 3 μεγάλες εκείνες αρετές: η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη.

... Και να θυμάσαι, ότι Ο επίγειος χρόνος που μας δίνει ο Θεός για να κερδίσουμε τον παράδεισο, αξίζει τόσο, όσο αξίζει ο ίδιος ο παράδεισος! ”

Ο τρόπος λοιπόν, για να αποκτήσεις την ειρήνη, είναι ο εξής:

Να ξεχάσεις τελειωτικά την πτώση και την αμαρτία σου, και να παραδοθείς στην σκέψη της μεγάλης και άφατης αγαθότητας του Θεού, και ότι αυτός μένει πολύ πρόθυμος και επιθυμεί να συγχωρέσει κάθε αμαρτία, όσο και αν είναι βαριά, προσκαλώντας τον αμαρτωλό με διάφορους τρόπους και μέσα από διάφορους δρόμους, για να έλθει σε συναίσθηση και να ενωθεί μαζί του σε αυτή την ζωή με την χάρη του στην δε άλλη, να τον αγιάσει με τη δόξα του και να τον κάνη αιώνια μακάριο...

Όταν βρίσκεσαι σε κάποια δυσκολία, μην υποχωρήσεις καθόλου, αν δεν υψώσεις πρώτα τα μάτια σου στο Χριστό, πάνω στο σταυρό,

και θα δεις τυπωμένο εκεί με μεγάλα γράμματα ότι κι εσύ πρόκειται να οδηγηθείς στην θλίψη εκείνη.

Και τον τύπο αυτόν αντέγραψέ τον με τα έργα στον εαυτό σου.

Και όταν καμμιά φορά ενοχληθείς από την αγάπη του εαυτού σου, μην δειλιάσεις, ούτε να χωρισθείς από το σταυρό, αλλά τρέξε σε προσευχή και δείξε υπομονή στην ταπείνωση, μέχρις ότου νικήσεις την θέλησή σου και θελήσεις να γίνει σε σένα το θέλημα του Θεού.

Και αφού αναχωρήσεις από την προσευχή, συγκεντρώνοντας μόνον τον καρπόν αυτόν, να σταθείς χαρούμενος...

Αν και μυ­στη­ρια­κά (δια της Θεί­ας Κοι­νω­νί­ας), δεν μπο­ρού­με να δε­χθού­με τον Κύ­ριο, πε­ρισ­σό­τε­ρο από μία φορά την ημέ­ρα,

ωστό­σο πνευ­μα­τι­κά και νο­ε­ρά μπο­ρού­με να Τον δε­χό­μα­στε κάθε ώρα και κάθε στιγ­μή,

δια μέσω την ερ­γα­σί­ας όλων των αρε­τών και των εν­το­λών Του και ιδιαι­τέ­ρως με την νο­ε­ρά προ­σευ­χή.

Και αυτό για­τί, ο Κύ­ριος βρί­σκε­ται κρυμ­μέ­νος μέσα στις αρε­τές και τις αγί­ες Του εν­το­λές και όποιος κά­νει μία αρε­τή ή εν­το­λή, δέ­χε­ται αμέ­σως μέσα στην ψυχή του και τον Κύ­ριο, που εί­ναι κρυμ­μέ­νος μέσα σ' αυ­τές.

Σκέψου, ότι τρία πράγματα πρέπει να υπάρχουν για να

θεωρηθή ένα δώ­ρο πολύ μεγάλης αξίας:

α.

το μεγαλείο του δώρου,

β. η αγάπη

εκείνου που το χαρίζει και

γ. η ωφέλεια

που δέχεται εκείνος που απολαμβάνει το δώρο.

Τώρα και τα τρία αυτά βρίσκονται

υπέροχα στο μυστήριο της Θείας

Ευχαριστίας...

Τώρα, αγαπητέ, για μία τέτοια γενναιοδωρία, την οποία

δείχνει σε σένα ο Θεός δεν πρέπει και συ να αφιερώσης ολόψυχα στον Θεό εκείνη την

μικρή ελευθερία, που έχει το αυτεξούσιό σου;

Για μία τόση μεγάλη ευεργεσία, που σου έκανε ο Θεός με το μυστήριο

αυτό, δεν πρέπει και συ να θυσιάζεσαι, για να τον ευχαριστήσεις...

Σκέψου, αδελφέ, την αγάπη με

την οποία ο Ιησούς Χριστός σου δίνει το

δώρο της Θείας Κοινωνίας.

Γιατί στην αγάπη βρίσκεται το παν της κάθε ευεργεσίας

και η αγάπη μοιάζει με την ψυχή του δώρου, ενώ το δώρο είναι σαν το σώμα...

(Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης)

Η Παναγία που σκουπίζει τα δάκρυα του κόσμου

Η Παναγία που σκουπίζει τα Δάκρυα του Κόσμου.

Υπάρχουν δάκρυα που κανείς δεν βλέπει. Δάκρυα που πέφτουν τη νύχτα, όταν όλα έχουν ησυχάσει.

Δάκρυα μιας μάνας που αγωνιά για το παιδί της. Ενός πατέρα που παλεύει να κρατήσει όρθιο το σπίτι

του. Ενός ανθρώπου που έχασε εκείνον που αγαπούσε. Ενός αρρώστου που φοβάται. Ενός νέου που

νιώθει μόνος. Ενός ανθρώπου που χαμογελά μπροστά στους άλλους, αλλά μέσα του πονά.

Και τότε, εκεί που η ανθρώπινη παρηγοριά δεν φτάνει, υπάρχει Εκείνη.

Η Παναγία μας!

Η Μητέρα του Χριστού και Μητέρα όλων όσοι καταφεύγουν με πίστη κοντά Της.

Δεν είναι ξένη προς τον ανθρώπινο πόνο. Τον γνώρισε βαθιά. Στάθηκε κάτω από τον Σταυρό του Υιού

Της και είδε Εκείνον που γέννησε, να υποφέρει. Γι' αυτό και μπορεί να καταλάβει κάθε μητέρα, κάθε

πονεμένο άνθρωπο, κάθε ψυχή που δοκιμάζεται.

Η Παναγία δεν μας υπόσχεται μια ζωή χωρίς σταυρό. Μας διδάσκει όμως πώς να στεκόμαστε κάτω

από τον σταυρό χωρίς να χάνουμε την πίστη μας.

(απόσπασμα από Αγιολόγιο)

Λόγος για την Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία 

Α:  Από τον Ναυπάκτου Ιεροθέου " Η θεραπευτική των πνευματικών νοσημάτων "

Η Ορθοδοξία είναι θεραπευτική επιστήμη. Θεραπεύει τον άρρωστο άνθρωπο. Και αυτή η ασθένεια συγκεκριμενοποιείται στον νου. Η Εκκλησία με την διδασκαλία της, την λατρεία, την άσκηση, τα μυστήρια ελευθερώνει τον νου και τον καθιστά ναό του Παναγίου Πνεύματος. Αυτή η θεραπευτική αγωγή εφαρμόσθηκε και επιβεβαιώθηκε από όλους τους αγίους. Είναι η μόνη οδός που οδηγεί στον Θεό. Νομίζω ότι η απώλεια της Παραδόσεως φαίνεται κυρίως στην απώλεια της θεραπευτικής μεθόδου και στην απώλεια πραγματικών θεραπευτών. Η επάνοδος στην ορθόδοξη παράδοση είναι ουσιαστικά επάνοδος στις δυο αυτές βάσεις.
Η θεραπεία της ασθενούς ψυχής, η ζωοποίηση του νεκρού νοός, η καθαρότης της ακαθάρτου καρδιάς δεν επιτυγχάνονται με συμβουλές ούτε με φάρμακα, αλλά με τα μυστήρια και την ασκητική μέθοδο της εκκλησίας, με την εγκράτεια, την αγάπη, την προσευχή και την διαφύλαξη του νου από τις προσβολές του σατανά δια των λογισμών. Γι' αυτό πιστεύουμε ότι η ορθόδοξη παράδοση έχει μεγάλη σημασία για την εποχή μας, γιατί είναι η μόνη που μπορεί να ελευθερώσει τον άνθρωπο και να τον θεραπεύση από το άγχος και την ανασφάλεια που προέρχονται από τον θάνατο της ψυχής.

Ὅταν μιλοῦμε γιὰ θεραπεία τῶν πνευματικῶν νοσημάτων, ἀσφαλῶς αὐτὴ ἡ θεραπεία διαφοροποιεῖται ἀπὸ τὴν θεραπεία τὴν ὁποία ἐπιδιώκουν τὰ διάφορα οὐμανιστικὰ ἡ θρησκευτικὰ συστήματα, ποὺ ἐπικρατοῦν στὴν ἐποχή μας. Διότι διακρίνονται ἀπὸ μιὰ διαφορετικὴ ἀνθρωπολογία καὶ κοινωνιολογία.

Ὅμως, δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμε ὅτι ὑπάρχουν ἀλληλεπιδράσεις μεταξὺ ψυχῆς καὶ σώματος, μεταξὺ πνευματικῶν, ψυχικῶν καὶ σωματικῶν ἀσθενειῶν, μεταξὺ ψυχικῶν καὶ νευροβιολογικῶν διαταραχῶν καὶ μεταξὺ βιολογικῶν καὶ σατανικῶν ἐπιδράσεων. Μάλιστα, οἱ ἴδιοι οἱ Χριστιανοὶ ποὺ εἶναι ἄρρωστοι κάνουν σύγχυση αὐτῶν τῶν πραγματικοτήτων, ὁπότε μιὰ ψυχικὴ διαταραχή, ὅπως τὴν ἐννοεῖ ἡ σύγχρονη ἐπιστήμη, τὴν ἀποδίδουν σὲ δαιμονικὲς ἐνέργειες, ἡ ἀκόμη δαιμονικὲς ἐνέργειες ἑρμηνεύονται μέσα ἀπὸ ὅρους τῆς συγχρόνου ψυχολογίας. Ἐπίσης, ὑπάρχουν νευρικὲς καὶ ψυχολογικὲς διαταραχὲς ποὺ ἑρμηνεύονται ὡς πνευματικὲς καταστάσεις ἡ ψυχικὲς ἀσθένειες.

Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖον καὶ αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ οὐμανιστικὴ ψυχολογία πέρασε διάφορα στάδια, ἤτοι ἀποδεσμεύθηκε ἀπὸ τὴν φιλοσοφία, ἔγινε συμπεριφοριστικὴ καὶ γνωσιακή, ἔφθασε στὴν ἐξελικτικὴ ψυχολογία καὶ στὴν ἐποχή μας ἡ ἴδια κάνει μιὰ ἐπανάσταση καὶ ἔτσι συνδέεται ἡ ἐξελικτικὴ ψυχολογία μὲ τὶς νευροεπιστῆμες.

Τὸ πρόβλημα πάντως παραμένει, γιατί ὁ ἄνθρωπος οὔτε πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς μιὰ ψυχολογικὴ ὀντότητα ποὺ ἐξετάζεται ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὰ νευρολογικὰ προβλήματα καὶ τὶς πνευματικὲς ἀσθένειες, οὔτε ὡς μιὰ ζωντανὴ μηχανὴ χωρὶς ψυχὴ καὶ Ἅγιον Πνεῦμα, ἀλλὰ θὰ πρέπη νὰ ἀντιμετωπισθῇ στὴν ὁλότητά του ὡς ἕνα ὀν ποὺ ἔχει ψυχὴ καὶ σῶμα, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀναφορὰ τὸν Θεὸ καὶ διὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας πρέπει νὰ φθάση στὴν θέωση καὶ τὸν ἁγιασμὸ καὶ ἔτσι νὰ ἀποκτήση καὶ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα.

Ἔτσι, ὁ Πνευματικὸς Πατέρας ὡς πνευματικὸς ἰατρὸς θὰ βλέπη τὰ νοσήματα τοῦ ἀνθρώπου, θὰ ἔχη σκοπὸ νὰ τὸν ὀδηγήση διὰ τῆς Ἐκκλησίας στὴν θέωση καὶ τὸν ἁγιασμό, ἀλλὰ θὰ διακρίνη καὶ τὶς ἐπιρροές, εἴτε τὶς δαιμονικὲς εἴτε τις νευροβιολογικές, καὶ θὰ χειρίζεται τὸ θέμα ἀνάλογα, παραπέμποντας στοὺς εἰδικοὺς ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ θέματα αὐτά, δηλαδὴ εἴτε στοὺς πεπειραμένους στὰ θεῖα γιὰ τὶς ὑψηλὲς πνευματικὲς καταστάσεις, εἴτε στοὺς νευρολόγους καὶ ψυχιάτρους, γιὰ τὶς ἀνάλογες ἀσθένειες.

Β: Από τον Ναυπάκτου Ιεροθέου  "Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία"

Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος Βλάχος, μέσα από το πρωτοποριακό του έργο «Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία», προβαίνει σε έναν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στις σωματικές/ψυχιατρικές διαταραχές και τις πνευματικές ασθένειες, βασιζόμενος στην πατερική ανθρωπολογία. [1, 2]

Η κεντρική του θέση είναι ότι η ψυχιατρική/ψυχολογία και η ορθόδοξη θεολογία δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά επίπεδα, αν και το ιδανικό είναι να συνεργάζονται χωρίς να συγχέονται. [1]

1. Σωματικές και Ψυχιατρικές Διαταραχές (Το πεδίο της Επιστήμης)

Για τον Μητροπολίτη Ιερόθεο, οι ψυχικές νόσοι (όπως η κατάθλιψη, οι ψυχώσεις, οι σχιζοφρένειες ή οι νευρώσεις) έχουν κατά βάση νευροβιολογικό, οργανικό ή ψυχολογικό υπόβαθρο. [1]

• 
  Αιτία: Οφείλονται σε δυσλειτουργίες του νευρικού συστήματος, σε εγκεφαλικές χημικές ανισορροπίες, σε κληρονομικότητα ή σε τραυματικές εμπειρίες της ζωής.

• 
  Αντιμετώπιση: Θεραπεύονται με τα μέσα της σύγχρονης επιστήμης, δηλαδή με ψυχιατρικά φάρμακα και ψυχοθεραπεία. [1]

• 
  Στάση της Εκκλησίας: Ο πιστός που πάσχει από ψυχιατρική διαταραχή πρέπει να επισκέπτεται τον ειδικό γιατρό. Η Εκκλησία δεν υποκαθιστά τον ψυχίατρο.

2. Πνευματικές Διαταραχές (Το πεδίο της Εκκλησίας)

Οι πνευματικές διαταραχές δεν σχετίζονται με τη βιολογία, αλλά με την αρρώστια του «νου» (της καρδιάς, με την πατερική έννοια) και τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. [1]

• 
  Αιτία: Η σκοsubmission του νου, η αιχμαλωσία του από τους εμπαθείς λογισμούς (φιλαυτία, υπερηφάνεια, φιλαργυρία) και η απώλεια της Θείας Χάριτος.

• 
  Αντιμετώπιση: Θεραπεύονται αποκλειστικά μέσω της Ορθόδοξης Θεραπευτικής Αγωγής, η οποία περιλαμβάνει τα Μυστήρια (Εξομολόγηση, Θεία Κοινωνία), τη νοερά προσευχή και την άσκηση.

• 
  Στόχος: Η κάθαρση της ψυχής, ο φωτισμός του νου και η θέωση.

3. Η Αλληλεπίδραση και ο Κίνδυνος της Σύγχυσης

Στο άρθρο του «Η θεραπευτική των πνευματικών νοσημάτων», ο Σεβασμιώτατος τονίζει ότι υπάρχει στενή αλληλεπίδραση μεταξύ ψυχής και σώματος. Μια σωματική ασθένεια μπορεί να επηρεάσει την πνευματική κατάσταση, και αντίστροφα, τα πνευματικά πάθη (π.χ. οι τύψεις) μπορούν να προκαλέσουν ψυχοσωματικά προβλήματα.

Ωστόσο, προειδοποιεί για δύο μεγάλες παρεξηγήσεις που γίνονται συχνά:

1. 
   Εκκλησιαστικοποίηση της Ψυχιατρικής: Όταν οι χριστιανοί αποδίδουν μια καθαρά ψυχιατρική/νευρολογική πάθηση σε «δαιμονική ενέργεια» ή σε «έλλειψη πίστης», στερώντας από τον ασθενή την απαραίτητη ιατρική φροντίδα. [1]

2. 
   Ψυχολογικοποίηση της Πνευματικής Ζωής: Όταν η σύγχρονη ψυχολογία προσπαθεί να ερμηνεύσει ή να θεραπεύσει βαθιά υπαρξιακά και πνευματικά προβλήματα (όπως το υπαρξιακό κενό ή τον φόβο του θανάτου) με ανθρωποκεντρικές μεθόδους, αγνοώντας τη Χάρη του Θεού.
   
   

Συνεπώς, κατά τον Ιερόθεο Βλάχο, ένας άνθρωπος μπορεί να είναι πνευματικά υγιής (π.χ. ένας άγιος με φωτισμένο νου) αλλά να πάσχει από μια σωματική ή ψυχιατρική ασθένεια (π.χ. άνοια, κατάθλιψη λόγω οργανικών αιτιών). Αντίστοιχα, κάποιος μπορεί να έχει άριστη ψυχική και σωματική υγεία βάσει της ιατρικής, αλλά να είναι πνευματικά νεκρός λόγω των παθών του.

Γ: Από τον Άγιο Πορφύριο σχετικά με αυτό το θέμα

Ο Άγιος Πορφύριος τόνιζε ότι οι ψυχικές ασθένειες και το άγχος προέρχονται συχνά από την έλλειψη αγάπης προς τον Χριστό και τη δράση του εγωισμού ή του κακού, ενώ παράλληλα προέτρεπε τους ανθρώπους να συμβουλεύονται και να εμπιστεύονται τους ειδικούς ιατρούς και τα φάρμακα.

Ο Άγιος Πορφύριος προσέγγιζε τους ανθρώπους με ψυχικά νοσήματα με απέραντη στοργή, διακριτικότητα και βαθιά πνευματική γνώση. Στα βιβλία και τις καταγεγραμμένες ομιλίες του, όπως το έργο «Βίος και Λόγοι», περιγράφει πώς η χάρη του Θεού μπορεί να μεταμορφώσει το εσωτερικό σκοτάδι.

Ακολουθούν τα σημαντικότερα αυθεντικά αποσπάσματα και οι διδασκαλίες του:

Για την αιτία του άγχους και των νεύρων

Ο Άγιος Πορφύριος εξηγεί ότι το άγχος και οι ψυχασθένειες πηγάζουν από την έλλειψη υποταγής και εμπιστοσύνης στον Χριστό με αγάπη, γεγονός που επιτρέπει στον διάβολο να ανακατεύει την ψυχή. Το άγχος δεν εξαρτάται από υλικές ελλείψεις, αλλά αντιμετωπίζεται με την εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού.

Για την κατάθλιψη και τον εγωισμό

Τα αρνητικά συναισθήματα και η κατάθλιψη τρέφονται από τον εγωισμό και την έλλειψη ταπείνωσης, ενώ θεραπεύονται με τη χάρη και τη στραφή της ψυχής προς την αγάπη του Θεού. Μέσω της αγάπης προς τον Χριστό, πολλοί άγιοι μετέτρεψαν την κατάθλιψη σε χαρά, όπως αναλυτικά περιγράφεται στις αναφορές.

Για τη μεταμόρφωση της υπερευαισθησίας

Η υπερβολική ευαισθησία για την κατάσταση του κόσμου αποτελεί δώρο Θεού που δεν διορθώνεται απλώς, αλλά μεταμορφώνεται σε αγάπη και χαρά όταν η θλίψη στρέφεται στη γνώση και τη λατρεία του Χριστού, ο οποίος χαρίζει τη χάρη Του για να φύγει το σκοτάδι.

Για τη ζωή εν Χριστώ ως απόλυτο φάρμακο

Όταν υπάρχει αληθινή αγάπη για τον Χριστό, η μοναξιά εξαφανίζεται και ο άνθρωπος γεμίζει ειρήνη, χωρίς μελαγχολία, αρρώστια ή άγχος.

Για τον σωστό τρόπο πνευματικού αγώνα

Ο πνευματικός αγώνας και η νέα αρχή κάθε μέρας πρέπει να γίνονται με ενθουσιασμό, αγάπη, προσευχή και σιωπή, και όχι με άγχος που προκαλεί πόνο, σύμφωνα με τις διδασκαλίες του.

Από  το Γεροντικό...

Ένας αδελφός αδικήθηκε από άλλον αδελφό και πήγε στον Αββά Σισώη, λέγοντας του: «Αδικήθηκα από έναν αδελφό και θέλω να πάρω εκδίκηση».

Ο δε γέροντας τον στήριζε, λέγοντας: «Όχι, τέκνο μου. Άφησε καλύτερα στον Θεό την εκδίκηση».

Αλλά εκείνος έλεγε: «Δεν θα ησυχάσω ώσπου να εκδικηθώ».

Του λέει τότε ο γέροντας: «Ας προσευχηθούμε, αδελφέ».

Και σηκώθηκε και είπε ο γέροντας: «Κύριε, δεν σε έχουμε πλέον ανάγκη να φροντίζεις για μας.

Γιατί μόνοι μας παίρνουμε το δίκιο μας».

Αυτό λοιπόν ακούγοντας ο αδελφός, έπεσε στα πόδια του γέροντα και είπε:

«Δεν θέλω πλέον να εκδικηθώ τον αδελφό μου. Συγχώρησε με, Αββά».

Η προσευχή έχει πιο πολλά σκαλοπάτια...

& για την ειρήνη της ψυχής, από τους Αγίους μας